owoce-orzechy-ryby-rybaHistoria uprawy owoców sięga już szóstego tysiąclecia przed naszą erę. W Chinach już ponad 3000 lat temu hodowano morele i brzoskwinie, skąd umiejętność uprawy owoców przeniknęła do Indii, Persji, Armenii, Afryki Północnej i Wschodniej, a stamtąd do Europy. W Polsce od bardzo dawna zbierano dziko rosnące jagody, borówki i poziomki, następnie później rozpoczęto uprawę owoców takich jak: gruszki, jabłka, morele, czereśnie, maliny, śliwki, truskawki, porzeczki, rabarbar i agrest.

JABŁKA

Drzewo jabłoni jest jednym z najwcześniej uprawianych drzewek owocowych. Obecnie mamy do czynienia z ponad 10 tysiącami odmian jabłek, które różnią się aromatem, smakiem, kształtem, konsystencją, barwą, słodyczą i rodzajem miąższu. Owoce jabłoni mają bardzo dużą wartość odżywczą, zawierają przede wszystkim sole mineralne, cukier, kwasy organiczne, pektyny i białka. Jabłka dodaje się do puddingów, ciast, galaretek, lodów, omletów i tart. Można je smażyć w cieście i gotować oraz dodawać do makaronu i ryżu na słodko. Idealnie nadają się na musy, soki, kompoty, dżemy, konfitury, ocet, chutneye oraz znaną francuską wódkę – calvados. Można je również kwasić i marynować.

GRUSZKI (Pyrus sp.)

Na świecie obecnie jest ponad 5 tysięcy odmian tego owocu. Jako jeden z nielicznych owoców zawiera jod. Najpopularniejsze odmiany to: komisówka, lukasówka, kongresówka. Należy pamiętać że gruszki nie nadają się do długiego przechowywania, więc służą do robienia przetworów lub jedzenia na surowo. Można z nich robić zupy, musy, nadzienie do tart, ciast oraz bardzo delikatne i smaczne desery.

NEKTARYNKI (Prunus sp.)

Jest to owoc wyhodowany dzięki krzyżówce. Są bardzo podobne do brzoskwini, jednak są od nich twardsze, mniej soczyste i pozbawione meszku na skórce.

MORELE (Prunus armeniaca)

Owoc pochodzący z Chin. Przyrządza się z nich soli, dżemy, konfitury, kompoty i nalewki. Bardzo dobrze nadają się do sałatek i ciast, jednak najczęściej jada się je na surowo.

BRZOSKWINIE (Prunus persica)

Ich cechą charakterystyczną jest delikatny smak i aromat oraz wyjątkowa soczystość. Niektórzy twierdzą, że jest to jeden z najszlachetniejszych owoców deserowych. Podobnie jak morele pochodzi z Chin, do dzisiaj na całym świecie uprawia się ponad 2 tysiące odmian. Nadają się do przyrządzania kompotów, konfitur, tart, sorbetów. Idealnie pasują do mięs.

CZEREŚNIE (Prunus avium)

Czereśnie pochodzą z Grecji. Są to owoce sezonowe i najczęściej spożywa się je świeże. Przyrządza się z nich kompoty, konfitury oraz nadzienie do ciast.

ŚLIWKI (Prunus sp.)

Owoce śliwki pochodzą z Persji. Obecnie istnieje około 6 tysięcy odmian, które różnią się barwą, kształtem, smakiem i wielkością. Przygotowuje się z nich dżemy, powidła, konfitury, marynaty, kompoty, sosy, nalewki i wódki.

MALINY (Rubus idaeus)

Dziko rosnące mają bardzo słodkie, aromatyczne owoce, jednak te pochodzące z upraw są większe, ale aromat mają słabszy. W Polsce najczęściej uprawia się odmianę czerwoną. Można je jeść na surowo, przyrządzać koktajle i desery. Z malin robi się galaretki, soki, dżemy i konfitury.

PORZECZKI (Ribes sp.)

Powszechnie uprawia się bardzo wiele odmian porzeczek. Sporo z nich rośnie dziko w różnych szerokościach geograficznych. Posiadają owoce (tzw. jagody) o barwie czerwonej, czarnej lub białej. Warto wspomnieć, iż czarna porzeczka zawiera bardzo dużo witaminy C oraz jod i bor. Robi się z nich dżemy, soki, wina i kompoty. Bardzo popularny jest likier Cassis z czarnych porzeczek.

WINOGRONA (Vitis vinifera)

Znane były już 6000 lat temu, pochodzą z Azji Mniejszej. Uprawia się je w Polsce, jednak jest to roślina która hodowana jest w ciepłym i gorącym klimacie. Owoce winogron są bardzo soczyste i aromatyczne. W zależności od gatunku ich skórka jest biała, fioletowa bądź zielona. Najczęściej wykorzystuje się je do produkcji wina, jednak można z nich robić również konfitury i soki, są idealne do sałatek i ciast oraz nadają się do jedzenia na surowo.

ŻURAWINY (Vaccinium oxycoccus)

Występuje głównie w północnych rejonach Europy, Ameryki i Azji. Wielkość jagody to 1 cm, są bardzo soczyste oraz bogate w witaminę C. Przyrządza się z nich dżemy, galaretki i soki.

BORÓWKI (Vaccinium vitis idaea)

Mają czerwone jagody (borówki brusznice). Są używane na przetwory oraz jako dodatek do indyka.

JEŻYNY (Rubus plicatus)

Zwane są również ożyną lub ostężyną. Są to owoce krzewu, które najlepiej smakują na surowo. Jednak niektórzy przyrządzają z nich syropy, soki i konfitury.

JAGODY CZARNE (Vaccinium myrillus)

W niektórych rejonach Polski nazywane są borówkami. Najlepiej smakują na surowo ze śmietaną i cukrem. Nadają się również do przyrządzania soków, konfitur, zup, dżemów oraz jako nadzienie do pierogów i ciast.

BORÓWKI AMERYKAŃSKIE

Są większe, łagodniejsze i słodsze od czarnych jagód. Nadają się zarówno do ciast jak i na przetwory.

POZIOMKI (Fragaria)

Rosną dziko w lasach i w górach, jednak można je uprawiać również w ogrodach. Te rosnące w lesie są mniejsze, ale bardziej aromatyczne. Najczęściej spożywa się je na surowo z cukrem i bitą śmietaną. Przyrządza się z nich też sok i konfitury.

TRUSKAWKI (Fragaria grandiflora)

Owoc pochodzi z Ameryki, natomiast europejskie odmiany wyhodowano dopiero w XVIII wieku. Zawierają dużo witamin, wapnia i żelaza. Najlepiej smakują na surowo. Można z nich przygotować dżemy, konfitury, koktajle i kompoty.

RABARBAR (Rheum)

jest to roślina pochodząca z Azji. Posiada duże liście, których łodygi są długi i grube, najczęściej o barwie czerwonej i zielonej. To właśnie one są jadalne (zawierają wiele kwasów organicznych). Nadaje się na kompoty, dżemy oraz na wino.

AGREST (Ribes grossularia)

jest bardzo powszechnie uprawiany jako ciernisty krzew. owoce zazwyczaj mają kształt kulisty lub nieco wydłużony. Mogą być koloru żółtego, białego lub czerwonego. Nadają się na dżemy, galaretki, kompoty i konfitury.

POMARAŃCZA (Citrus sinensis)

Uprawiana w krajach śródziemnomorskich, południowych stanach USA oraz w Afryce. Jednak pochodzi z Azji Południowo – Wschodniej oraz z Chin. Rozróżniamy dwie odmiany: słodką i gorzką. Gorzkie głównie używane są do produkowania likierów i przetworów. Chińczycy oraz Japończycy jedzą je smażone w syropie. Słodkie pomarańcze dzielimy na trzy kategorie: zwykłe (najbardziej popularne), czerwone (są mniejsze od zwykłych), pępkowe (posiadają grubą skórkę). Istnieją również mniejsze odmiany, np. pomarańcze mandarynkowe, tangerie i salustiana. Nadają się do spożywania na surowo, jako dodatek w sałatkach owocowych, tortów i potraw. Głównie służą do produkcji soków, galaretek i wyrobów cukierniczych.

MANDARYNKA (Citrus reticulata)

Roślina uprawiana w krajach śródziemnomorskich, pochodząca z południowych Chin. Jest owocem mniejszym od pomarańczy, o luźnej skórce. Spożywa się go na surowo, w sałatkach owocowych oraz używa do dekoracji potraw, dodatek do kremów, tortów i galaretek.

ARBUZ (Citrullus vulgaris)

Inna nazwa tego owocu to kawon. Należy do rodziny dyniowatych, pochodzi z Afryki. W 91% składa się z wody. Spożywa się go wyłącznie na surowo.

GREJPFRUT (Citrus paradisi)

Jest owocem większym od pomarańczy. Posiada bardzo grubą skórkę i słodko – kwaskowaty smak. Uprawia się go w krajach o gorącym klimacie, najprawdopodobniej pochodzi z wyspy Barbados. Najpopularniejsze są odmiany żółta i różowa. Nadaje się do jedzenia na surowo, w sałatkach oraz w postaci soku. Używa się go również do wyrobu marmolady.

LIMONA (Citrus aurantifolia)

Malutki, zielony owoc, w smaku bardzo przypomina cytrynę, jednak posiada bardziej intensywny aromat. Pochodzi z Archipelagu Malajskiego. Uprawiany głównie w krajach tropikalnych. Używa się go do przetworów oraz sorbetów. Jest podstawowym składnikiem sosów i dań kuchni orientalnej.

CYTRYNA (Citrus limon)

Jest to owoce wiecznie zielonego drzewa, które pochodzi z Indii. W kuchni używany jest zarówno sok i skórka. Cytryna jest bogatym źródłem witaminy C. Sok dodajemy do soków, do marynat, do sałatek warzywnych i owocowych oraz musów, tart, sufletów i sorbetów. Idealnie nadaje się do napojów i herbaty. Starta skórka dodawana jest farszów, ciast, deserów i sosów. Służy do wyrobu konfitur.

POMELO (Citrus grandis)

Pochodzi z rodziny cytrusów, jest największym z owoców w tej rodzinie, o grubej skórce i gorzkawym, włóknistym miąższu. Kraj pochodzenia tego owocu to Indie, na Jamajce krzyżuje się go z pomarańczą. Najczęściej spożywa się je na surowo, dodaje do sałatek lub wytwarza marmoladę.

MELON (Cucumis melo)

Melona ma kilka odmian. Jest to owoc pochodzący z tropikalnych obszarów Afryki oraz środkowej Azji. Spotyka się melony dużych rozmiarów oraz melony miniaturowe. Spożywa się je na surowo, schłodzone. Dość często do wydrążonego melona, wrzuca się nasiąknięte alkoholem owoce i przed podaniem wkłada do lodówki na 2 – 3 godziny. Melon pokrojony w kostki można marynować w occie. Natomiast z zielonego melona przyrządza się konfitury.

KUMKWAT (Fortunella japonica)

Małych rozmiarów owoc, pochodzący z Chin. Jest rodzajem miniaturowej pomarańczy, posiadającym słodką skórkę i soczysty miąższ o lekko gorzkawym smaku. Można go dostać świeżego, konserwowego i w syropie.

PAPAJA (Carica papaya)

Pochodzi z Meksyku. Jest owocem drzewa tropikalnego podobnego do palmy. Najlepiej smakuje na surowo z sokiem z limonki lub cytryny. Jest częstym składnikiem sałatek owocowych. Sprzedaje się go w postaci kandyzowanej, w puszkach lub w postaci soku. Niedojrzałe owoce można przygotowywać jak warzywa dyniowe.

MANGO (Mangifera indica)

Rozróżniamy ponad 1000 odmian tego owocu. Pochodzi z Indii. Sprzedaje się na świeżo, suszonego, w puszkach i kandyzowany. Jego miąższ jest bardzo soczysty i słodki.

ANANAS (Ananas sativus)

Owoc pochodzi z krajów tropikalnych, spożywa się go na świeżo lub konserwowanego. Nadaje się do sałatek, kanapek i deserów. Ma ostry, cierpki smak. Wchodzi w skład wielu potraw kuchni południowoamerykańskiej i chińskiej.

GWAJAWA POSPOLITA (Psidium guayava)

Owoc drzewa pochodzącego z Peru. Używany do kompotów i soków oraz spożywany na surowo. Posiada miąższ o bardzo dużej zawartości witaminy C.

GRANAT (Punica granatum)

Uprawia się go na obszarach Morza Śródziemnego. Sok owocu wykorzystuje się do wyrobu syropu, galaretki i grenadiny.

MANGOSTAN WŁAŚCIWY (Garcinia mangostana)

Posiada twardą łuskę, pod którą znajduje się 6 – 7 łatwo oddzielających się cząstek. Owoc pochodzi z Indonezji. Spożywa się go na surowo, w smaku jest słodki i delikatny. Wytwarza się z niego dżemy, kompoty i galaretki.

FIGA (Ficus carica)

Jest owocem figowca, drzewa które jest uprawiane w pasie śródziemnomorskim i tropikalnym. Można spożywać suszone lub świeże, które dodaje się do potraw z ryżu, do ciast i wyrobów cukierniczych.

BANAN (Musa sapientium)

Banan pochodzi z tropikalnych krajów Afryki, Australii i Azji. Jest jedna z najstarszych roślin uprawnych i w wielu krajach w których rośnie naturalnie jest podstawowym składnikiem w żywieniu. Można wyróżnić kilka odmian. Najczęściej jest spożywany na surowo, ale również idealnie nadaje się na desery, dobrze smakuje wędzony, suszony oraz w cieście naleśnikowym.

BANAN MILK (Musa sp.)

Jest to azjatycka odmiana banana, jest malutki (nie większy niż kciuk człowieka). Jego miąższ pozwala na smażenie, jednak bardzo dojrzały nadaje się do jedzenia na surowo.

PLANTAN (Musa paradisiaca)

Jest to banan skrobiowy, nie nadaje się do spożywania na surowo. Idealnie jednak nadaje się do zup, przetworów, do smażenia i potraw duszonych.

BLIMBLING

Jest odmianą star fruita. Są to małe owoce, smakiem przypominają cytrynę. Spożywa się je na surowo, używa do sałatek i przetworów.

STAR FRUIT OSKOMIAN POSPOLITY (Averrhoa carambola)

Niektórzy nazywają go również karambolą. Jest owocem pochodzącym z Indonezji. Jego miąższ jest kruchy, soczysty i cierpki w smaku. Pokrojony w plastry może być spożywany na surowo oraz nadaje się do przetworów, dżemów i galaretek.

LICZI (Litchi sinesis)

Nazywany również chińską śliwką, jego kraj pochodzenia to właśnie Chiny. Może być smażony z cukrem lub podawany na surowo. Wysuszone owoce liczi nazywają się orzechami liczi.

PASSION FRUIT MĘCZENNICA JADALNA (Passiflora edulis)

Jest owocem pochodzącym z Brazylii. Posiada miąższ z dużą ilością pestek, bardzo wodnisty. Istnieje ponad 300 odmian tego owocu. Głównie używa się się do wyrobu lodów i soków. Można również spożywać na surowo.

TAMARILLO (Cyphomandra betacea)

Owoc tropikalny mniej więcej wielkości jajka. Posiada czerwonobrązową skórkę i miąższ o smaku przypominającym pomidory. Spożywa się najczęściej na surowo z cukrem. Nadaje się jako dodatek do zup i sałatek.

LONGAN (Euphoria longan)

Kraj pochodzenia to Chiny oraz Indie. Owoce longan są małe, brązowe, o zdrewniałej skórce i kwaskowatym miąższu. Bardzo podobne do liczi jeżeli chodzi o smak. Spożywa się je na surowo. Czasem smaży się je w cukrze, konserwuje w syropie. Służą jako dodatek do sałatek.

LANGSAT (Lansium domesticum)

Owoc jest pokryty twardą skórką, która nie nadaje się do spożycia. Jest owocem drzewa rosnącego na Półwyspie Malajskim. Posiada biały miąższ, który jest słodko – kwaśny, jędrny o przyjemnym aromacie.

KIWANO (Cucumis metuliferus)

Rośnie w krajach tropikalnych Afryki i Azji. Kształtem przypomina rogaty melon. Posiada bardzo delikatny smak. Spożywa się go na surowo, smażony oraz jako dodatek do napojów i sałatek owocowych.

KIWI (Actinidia sinensis)

Jest owocem pochodzącym z Indii. Posiada brązową, włochatą skórkę, w środku znajduje się delikatny, zielony miąższ. Można go spożywać na surowo, służy również jako produkt do wyrobu lodów i syropów.

RAMBUTAN (Nephelium lappaceum)

Owoc należy do rodziny liczi, pochodzącym z Półwyspu Malajskiego i Indonezji. Posiada twardą skórkę pokrytą cienkimi włoskami. Po obraniu nadaje się idealnie do sałatek.

KAPSTACHELBEERE

Rośnie w południowo – wschodniej Azji. Wielkością zbliżony do czereśni, w kolorze czerwonym lub zielonym. Skórka jest sztywna, podobna do papieru. Posiadają aromatyczny zapach i kwaskowaty smak. Sprzedaje się je w puszkach. Nadaje się do sałatek, kompotów i syropów.

DURIAN (Durio zibethinus)

Uprawia się go w krajach południowo – wschodniej Azji, pochodzi dokładnie z Indonezji. Łupina owocu pokryta jest rogami. Środek to jasnokremowy miąższ podzielony na wiele części. Przyrządza się go jak jarzynę, dodaje do zup i sałatek.

Orzechy są to suche owoce, w których jadalne są nasiona. Nasiona najczęściej są otoczone twardą, zdrewniałą skórką tzw. łupiną. Orzechy bogate są w białka, tłuszcze oraz związki mineralne. Często robi się z nich sosy i farsze. Jednak najczęściej stosuje się je jako dodatek do ciast, deserów oraz do mas.

ORZECH LASKOWY (Corylus avellana)

Jest bardzo popularny w całej Europie, orzech ten jest owocem leszczyny. Służy do wyrobu ciast, deserów i innych wyrobów cukierniczych. Uprażone na suchej patelni osiągają pełen smak i aromat.

ORZECH WŁOSKI (Juglans regia)

Zielona (w łupinach) nadają się do marynowania. Całe bądź zmielone idealnie nadają się do mas na ciasta oraz do deserów.

ORZESZKI ZIEMNE (Archais hypogaea)

Inaczej zwane arachidowymi, są bardzo bogate w tłuszcze i białko. Bardzo popularne, używane do produkcji oleju oraz masła orzechowego. Również w cukiernictwie znajdują zastosowanie.

ORZECH BRAZYLIJSKI (Bertholletia excelsa)

Jest owocem drzewa leśnego, który rośnie w Ameryce Południowej. Można go bardzo długo przechowywać w skorupie. Orzech ten jest bardzo pożywny. Używa się go tak jak większość orzechów do ciast i deserów.

MAKADAMIA (Macadamia ternifolia)

Są to orzeszki uprawiane na Hawajach i w Indonezji. Należą do bardzo smacznych i miękkich orzeszków. Najczęściej podaje się solone.

ORZECH KOKOSOWY (Cocos nucifera)

Jest owocem palmy kokosowej. Produkuje się z niego wiórki kokosowe, które zalane gorącą wodą tworzą mleczko kokosowe, jest on częstym składnikiem sosów. Natomiast wiórków używa się do dekoracji ciast, deserów oraz do wyrobów cukierniczych.

PEKAN (Carya illinoensis)

Owoc pochodzący z Ameryki Północnej, posiada bardzo cienką łupinę. Używany do słodyczy, ciast, pieczywa i lodów.

ORZESZKI PISTACJOWE (Pistacia vera)

Jest owocem drzewa pochodzącego z Azji Środkowej, tzw. pistacji właściwej. Orzeszki pistacjowe zawierają bardzo duże ilości tłuszczu. Posolone podaje się do koktajli. Ze względu na zielony kolor, nie solone nadają się do ciast i deserów oraz pasztetów, galaretek, farszów i rolad.

KASZTAN JADALNY (Castanea sativa)

Wcześniej ugotowane mogą być idealnym dodatkiem do mięsa. oraz jako nadzienie do drobiu, szczególnie indyka. Również z gotowanych kasztanów w syropie lub przetartych można robić desery.